Porównanie drewna budowlanego: kiedy używać łat, a kiedy krokwi?

Krokwie to główne elementy nośne konstrukcji dachowej, które przenoszą ciężar pokrycia, śniegu i wiatru na murłaty i belki stropowe. Przekrój krokwi dobiera się w zależności od rozpiętości dachu, kąta nachylenia i planowanego obciążenia – najczęściej stosuje się przekroje od 6×14 cm do 8×20 cm przy rozstawach co 80–100 cm. Do produkcji krokwi używa się drewna iglastego – świerku lub sosny – o klasie wytrzymałości co najmniej C24, pozbawionego dużych sęków i pęknięć wzdłużnych, które osłabiają nośność elementu. Wilgotność drewna konstrukcyjnego nie powinna przekraczać 18–20%, dlatego kluczowe jest właściwe sezonowanie lub suszenie materiału przed wbudowaniem.

Łaty – fundament trwałego pokrycia dachowego

Łaty to elementy poziome przybijane prostopadle do krokwi, na których bezpośrednio opiera się pokrycie dachowe – dachówka ceramiczna, beton lub blacha. Typowe przekroje łat to 4×5 cm lub 5×5 cm, a ich rozstaw zależy od rodzaju pokrycia i wskazań producenta dachówki. W przeciwieństwie do krokwi, łaty nie pełnią funkcji głównonośnej, ale muszą być odporne na zginanie pod lokalnym obciążeniem punktowym podczas chodzenia po dachu. Dobrej jakości drewno na łaty, pozyskane z odpowiednio przygotowanego surowca – jak oferuje tartak w Iławie obsługujący inwestycje z całego regionu – powinno być proste, wolne od sinizny i zabezpieczone impregnatem przeciwgrzybicznym przed montażem.

Jak dobierać drewno – na co zwracać uwagę?

Zarówno łaty, jak i krokwie powinny być wykonane z drewna certyfikowanego zgodnie z normą PN-EN 14081, która określa wymagania dla tarcicy konstrukcyjnej stosowanej w budownictwie. Drewno na krokwie wymaga sortowania wytrzymałościowego – wizualnego lub maszynowego – ponieważ błędy w doborze materiału nośnego mogą prowadzić do ugięć i odkształceń całej połaci. Łaty są mniej krytyczne pod względem klasy wytrzymałości, ale nie warto oszczędzać na ich jakości: pęknięte lub zbyt suche łaty kruszą się przy wbijaniu gwoździ i nie trzymają pokrycia pewnie przez cały okres eksploatacji dachu, który liczy się w dziesiątkach lat.